Wszystkie posty w kategorii gościnnie

  • posłuch.

    Aby powiedzieć „film roku” czy „książka roku” należy ten rok przeżyć i dopiero na jego końcu te ocenę wystawić. Inne zachowanie może mówić o braku pokory, cwaniactwie, głupiej i niezrozumiałej pochopności, czy też skłonności do wystawiania nieprzemyślanych opinii, ocen i przekonań.
    Aby móc dokonać właściwego wyboru należy z tego całego roku pozbierać dane „przedmioty” z owej dziedziny i dopiero wtedy dokonać analizy. Wiadomo także, że taka analiza i ocena będzie tylko naszą opinią. Nawet jeśli skrupulatnie dokonana, może różnić się mocno od innych ocen ludzkich.
    Dziś będę tutaj dla Was i dla siebie samej również, tym cwaniakiem i głupcem, mówiąc, że odkryciem tego roku, cokolwiek nie pokażą i nie zobaczę jeszcze, jest dla mnie przemówienie Jerzego Bralczyka pt „Jak mówić, żeby nas słuchano?”. (powstało już dawno, ja znalazłam dopiero teraz). Obejrzałam dwa razy. Raz za razem. Myślę, że żyć i nie posłuchać całego wystąpienia to jakby nie do końca zrobić w tym życiu wszystko co zrobić należałoby.
    Biorę pod uwagę, że razem na podium z nim, stanie spektakl pt „Kopidoł” na który wybieram się pod koniec marca w wykonaniu teatru „Naumiony”. Jednak dziś zostawiam Wam to wystąpienie i to jest wyśmienite 20 minut. To dla mnie największy pokaz tego, jak można połączyć inteligencję, bystrość, dowcip, wiedzę, zdolność obserwacji… Nie wiem jak mówić żeby nas słuchano, bo mówię bardzo szybko a do tego seplenię, ale pójdę zwyczajnie po prośbie 😉 Błagam Was, wysłuchajcie tego. Pierwsza wersja dla tych którzy czasu mają mniej.

    Jeśli macie więcej czasu, albo te dwadzieścia kilka minut Was zachwyciło, polecam całe to wystąpienie.

  • rozdziały książek. moich i innych.

    Tak, wiem. Mniej mnie ostatnio na blogu. Nie dlatego, że mam mniej energii, że mi się nie chcę, czy że rezygnuję albo odpoczywam. Mniej mnie, bo 23 go marca oddaje książkę do korekty, składu i druku..
    To „sierpień”, którego dwa pierwsze rozdziały publikowałam na blogu dwa lata i rok temu. 
    To książka, której rozdziały powstają pod wpływem chwili. Nieregularnie. Jednak kiedy siadam i wchodzę w ich świat, jest mi bardzo dobrze. Postanowiłam w grudniu, ustawić ten „sierpień” na górze mojej listy z priorytetami na rok 2020. Kiedy mam zatem chwilę aby usiąść do komputera i napisać, to tworzę kolejne rozdziały, odstawiając na boczny tor posty pisane. A możecie się domyślać ile mama małych dzieci, ma czasu na pisanie w ciszy i skupieniu… Włączając w to rodzinną epidemię grypy. 🙂 Nie ma go wcale. 🙂
    Dziś od rana, przy drugiej już kawie, napisałam siedem stron. I mam wielką nadzieję, że po południu uda usiąść mi się do chociażby czterech kolejnych. Taka nadzieja Matki 🙂
    Moi Drodzy, coś Wam opowiem…
    Jestem zwariowana na punkcie czytania książek. Każdą wolną chwilę na to poświęcam.
    Daje mi to moc, uzdrowienie, spokój, spełnienie…
    Czytam dużo. Kocham to. Jednak nie czytam wszystkiego. Jestem bardzo wybredna. Nie chodzi tu o literaturę z wysokiej półki, a bardziej styl pisania, czy wciągający rytm książki.
    Potrafię przeczytać 150 stron i odłożyć na bok, bo mnie do niej nie ciągnie.
    Ostatnio książce, która miała 500 stron dałam szansę i dobrze, bo na 250 mnie wciągnęła.
    Ale są takie książki, które zjadają mnie jako czytelnika od pierwszego zdania. Bywa tak, że czytam pierwszą stronę i już wiem, że nie ma mnie na najbliższe dwa dni. Ja to tak czuję. 
    Bywało, że pierwsze strony były „nie moje”, trudno było się przez nie przebić, a książka dalej okazywała się rewelacją. Ale nigdy nie zdarzyło się tak, aby zachwyciły mnie pierwsze strony, a książka w dalszej części – rozczarowała.
    Jak pewnie się domyślacie, pisze do mnie wiele osób, którzy tworzą do szuflady. 
    Pewna dziewczyna w grudniu przysłała mi swoją książkę. Całą.  Wydrukowana na drukarce, wpięta w segregator. Połknęłam ją przez święta. Byłam zafascynowana tym jak można rozbudować role, historie, wydarzenia będąc totalnym amatorem. Ta dziewczyna pewnego dnia zwolniła się z pracy, usiadła do stołu w kuchni i zaczęła pisać. Pierwsza jej książka – super. Wysłałam już do zaznajomionego wydawnictwa. Czekamy na odpowiedź. Ale w tym czasie, ona usiadł do kolejnej książki.
    I to słuchajcie jest ta książka, w której od pierwszej strony wiesz, że dla świata przepadłaś. Jesteś tylko Ty i książka. Ja wiem i obiecuję Wam dziś, że to będzie w naszym kraju bestseller.
    Lata 80. Śląsk. Chłopak z familoków wciąga się w brudne interesy. A potem poznaje ją.
    Nie, nie jest to tani i banalny romans. To jest taki język, tyle pobocznych tematów, które są ściśle związane z tamtymi zwyczajami i życiem w latach osiemdziesiątych. No mistrzostwo pióra.
    Codziennie jeśli nie przyśle mi tego co dopisała, to nie wiem co ze sobą począć…
    Pozwoliła mi opublikować pierwszy rozdział, ale nawet nie wiecie jak mi żal, że nie mogę pokazać Wam reszty.

    „Jak jej nie kochałem.” Rozdział 1.
    Autor – Marlena.

    „Okrągły kawiarniany stolik. Wolę te kwadratowe, zawsze mam uczucie, że każdy mój drobny ruch może spowodować poruszenie blatu i wylanie, czy wyrzucenie tego, co na nim się znajduję. Teraz byłaby to czarna kawa zaparzano w jakimś gigantycznym ekspresie, bez cukru. 

    Siedzę, więc na tym rynku małego polskiego miasta, jest piękne czerwcowe przedpołudnie, słońce, jak kto woli czy lubi, bo albo cudownie rozgrzewa wystawione ku niemu członki, albo pali niemiłosiernie i nic, tylko ukryć się pod wielkim białym materiałem kawiarnianego parasola.

    Ja wybrałem stolik wysunięty najbardziej na zewnątrz zawsze tak robiłem, wtedy ma się gwarancje, że minie, otrze się, dotknie nas najmniejsza z możliwych ilości przechodzących obok osób. Nie ma nad moją głową parasola, bo tak właśnie chciałem, promienie opierają się na każdym pojedynczym już siwym włosie. Nie farbuje ich, zapuściłem trochę dłuższe. Z wąsem i brodą wyglądam ponoć jak rasowy kapitan statku, albo, chociaż marynarz. Zawsze to lepiej wyglądać niż nie, prawda? Gapię się na ludzi, to miasteczko turystyczne, więc co rusz przemykają przyjezdni z ogromnymi aparatami uwieszonymi na wątłych szyjach, niektórzy wyglądają jakby te czarne pudełka obciążały ich na tyle, że zaraz zaczną szorować nosami po wiekowym bruku. Kiedyś zainteresowałbym się bardziej marką, możliwościami, jakie daje posiadanie takiego sprzętu, kiedyś ….. Ale nie dziś.

    Kiedyś każda z mijających mnie osób zlustrowana byłaby pod kątem przydatności do moich celów, wyceniona jak warzywa na targu w Broniszach. Dziś już nie.

    Mówili, że mam niebywały talent do określania w punkt przydatności delikwenta, że niby tylko spojrzę i wiem, mówili

    -Smutny, no ty to chuju masz jakiś dar, może gościu jak menel wyglądać, a ty i tak zauważysz, że to tylko poza i że on warty większej uwagi. 

    To mi schlebiało, puchłem jak paw, byłem dobry w tym, w czym chciałem być. 

    Smutny przeczesał dłonią włosy, na palcach poczuł pot, zależało mu żeby dobrze wyglądać. Miał prawie 60 lat. Kiedyś taki mężczyzna traciłby to miano i zamieniał się w starego dziadka, dziś był facetem o nienagannej prezencji, w jego czarnych jak smoła kontrastujących z siwizną włosów oczach, widać było iskry, czekał…..

    Spojrzał na dobry markowy zegarek, strzepną niewidzialny pyłek z lnianych białych spodni i zatopił się we wspomnieniach, jego życie właśnie dziś stanęło mu przed oczami z całą swoją prawdziwością, nie odwracał jednak głowy, nie odganiał natrętnych myśli, kadr po kadrze przyglądał się sobie jeszcze nim to się wszystko zaczęło, jeszcze zanim……

    – Już, jako mały chłopiec nie chciałem być biedny, ona ta szantrapa mnie obrzydzała, a że czasy były jakby czarno- białe, to wyzierała z każdego kąta, podwórka czy kosza na śmieci.

    Mieszkałem w jednym ze śląskich ‘’familoków ‘’. Razem z innymi chłopakami z podwórka wdychaliśmy codziennie zapachy zup, które matki gotowały czekając na mężów z roboty i dzieci ze szkoły. Chowaliśmy się po piwnicach, wchodziliśmy na strych, ten pachniał praniem wszystkich mieszkańców kurzem i stęchlizną. Lubiliśmy otwierać właz w dachu i wychodzić na niego. Nad nami niebo, pod nami zwykła asfaltowa droga, szarzy ludzie, w szarych ubraniach, twarze mieli powykręcane w podkowy, oczy tępo patrzące w przód. Czasem pluliśmy na nich mając nadzieje zabrudzić białą ciągnącą śliną ich płaszcze, czasem rzucaliśmy drobnymi kamieniami. Nie robiliśmy nic wzniosłego, nie mieliśmy planów żeby zostać astronautami czy pilotami śmigłowca. Chcieliśmy tylko żeby było jakoś barwniej. Ja tego chciałem najbardziej, chciałem uciec z tego wszędobylskiego marazmu, z tego utyskiwania, że znowu nie ma chleba, że prąd wyłączyli, że jak tak dalej pójdzie to tylko – ‘’ sznura i na góra’’. Tak mawiał mój ojciec, Mieczysław, w domu mówca w robocie zwanym Mieciem, bo wszystko zrobi, zawsze usłużnie pomoże, będzie w sobotę, będzie w niedzielę, będzie w święto kurwa będzie nawet w dzień swojego pogrzebu! Huta, bo tam pracował to było jego eldorado, stanie przy wielkim kotle w jakieś niewyobrażalnej temperaturze, a w miedzy czasie lizanie dup majstrom. Dziś patrzę na niego inaczej, chciał coś mieć, do czegoś dojść, dla nas, i pewnie dla siebie też. Nie chciał czuć się jak nieudacznik, czyli robił w tym, co mu natura dała, a ta dała mu, giętki kark. 

    Matka była inna, silna taka, prawdziwa, jak to się mówiło śląska baba. Babcia chyba, gdy na nią po porodzie spojrzała, od razu wyczuła, że to będzie czort i skała, dlatego dała jej delikatne kobiece imię i tak matce było Helenka.

    Wyglancowane wszystko u nas było, nawet miska dla psa, ugotowane z magla przyniesione, matka nienawidziła plotek, toteż wśród sąsiadek przyjaciółek nie miała, ale posłuch już tak. Co niedzielę musieliśmy wszyscy grzecznie chodzić do kościoła, wszyscy, bo był jeszcze mój młodszy brat Grzesiek, nie widziałem w tym karakanie nic interesującego, no może poza tym, że bardzo przypominał z wyglądu mnie, a i naśladować mnie gówniarz lubił, a to mi schlebiało i prowokowało do wymyślania, co raz to nowych historii.

    W tym przybytku Bożym, to ja się modliłem różnie, albo żeby to wszystko jebło i została wielka czarna dziura, albo żebym miał wszystko, o czym tylko zamarzę, a jak byłem starszy to wiadomo o dziewczyny, żeby włosów nie obcinały i chodziły zawsze w obcisłych golfikach bez staników.

    Tak, chciałem mieć kasę, chciałem móc coś więcej niż lizać dupę przełożonemu, coś więcej niż odebrać pranie z magla, chciałem i czułem, że będę to miał.

    Pierwsza kradzież? Nie wiem ile miałem wtedy lat, kilka myślę. Bicie serca, szybka reakcja, dłoń wyciągnięta po tego pomidora, ta sama dłoń wkładająca go do kieszeni. Szybki marsz, potem bieg miedzy głośnymi ludźmi, handlowali, sprzedawali, kupowali, a ja za rogiem wgryzałem się w miąsz i nie mogłem uwierzyć swojemu szczęściu. Ja czułem, że żyje, nie było szaro było krwiście czerwono dokładnie tak, jaki kolor miał gwizdnięty pomidor. Po kilku zajmumaniach, tylko dla mnie tak, żeby mieć, żeby zjeść, żeby poczuć ten haj, zacząłem kraść fanty na sprzedaż, i to były dopiero jaja. Babcia w chuście w kwiaty odwróciła się na ułamek sekundy, a ja już wędrowałem z jej nartami, facet w wielkiej czapie i futrze zagadał z potencjalnym klientem już mailem jego wędkę. Towar upłynnić było łatwo, gdy zaczynasz coś robić, wkręcasz się miedzy ludzi, którzy tego czegoś potrzebują albo znają takich, co są w potrzebie. Od tamtego momentu nigdy nie wiedziałem, co to znaczy nie mieć kasy. Gdy moi rówieśnicy czytali Płomyczka, grali w klasy, ja próbowałem pierwszej Coca- coli i prowadziłem pierwsze rozmowy biznesowe. Miałem głowę do nauki po mamie, ale nauka mnie nie ciągnęła, poszedłem żeby był w domu spokój, jednak łóżko, wikt i opierunek u mamusi mi nie śmierdział. Wolałem się nie wychylać, chociaż czułem się taki dorosły, taki ogarnięty. Nie przeczuwałem, że ta szkołą, a raczej pseudo praktyki ukształtują mnie, jako człowieka, mnie, jako postać idealnie taką, jaką chciałem być, nie wiedziałem, że stworzą – Smutnego.”

     

  • „dobrewiadomości”

    Każdy z nas ma jakieś strony na które wchodzi, które czyta z uwagą, śledzi pilnie..
    Jedną z moich ulubionych, jest strona „dobre wiadomości”.
    Kiedyś mówiłam często o tym, że chciałabym założyć gazetę albo telewizję, w której byłyby tylko dobre rzeczy, wydarzenia, uczynki, odkrycia..
    I jako, że śledzę ją już bardzo długi czas, dziś tak od siebie, zwyczajnie chcę Wam ją polecić.
    Warto. O fajnych,ważnych DOBRYCH sprawach, które bardzo poprawiają humor.
    Aby Ich znaleźć należy kliknąć TUTAJ – DOBRE WIADOMOŚCI.
    Może zachęcę Was przepisem na Złoty Miód.

    1 łyżeczka mielonej kurkumy (o jakości terapeutycznej) (ode mnie – to nie jest taka kurkuma przyprawowa ze sklepu spożywczego)
    ¼ szklanki naturalnego miodu
    2 krople olejku z cytryny (opcjonalnie)
    Połącz składniki, dobrze wymieszaj i przykryj. Przechowuj w temperaturze pokojowej i mieszaj przed każdym użyciem. Aby zwalczyć grypę lub przeziębienie, weź pół łyżeczki kilka razy dziennie, dosypując odrobinę świeżo zmielonego pieprzu, który sprawia, że kurkumina może być przyswojona przez organizm. Można też rozpuścić łyżeczkę specyfiku w szklance ciepłej wody, znów z odrobiną pieprzu, i pić na czczo.

    Podczas gdy konwencjonalne antybiotyki są bardzo nadużywane, naturalne środki, takie jak miód i kurkuma, są niezwykle dobroczynne i poprawiają zdrowie na wiele sposobów.

    Miód skutecznie zwalcza infekcje, nie powodując uodparniania się bakterii, w przeciwieństwie do tradycyjnych antybiotyków. Badanie opublikowane w European Journal of Clinical Microbiology and Infectious Diseases wykazało, że miód zniszczył każdą bakterię lub patogen, na którym go testowano. Naukowcy odkryli, że można go stosować miejscowo – zewnętrznie i przyjmować doustnie.

    Według Dr Dee Carter:

    „Nasze badania jako pierwsze wyraźnie pokazały, że produkty na bazie miodu mogą w wielu przypadkach zastąpić kremy antybiotykowe stosowane zarówno na rany, jak i sprzęt, taki jak cewniki. Zastosowanie miodu jako leczenia pośredniego, może również przedłużyć działanie antybiotyków.”

    Z drugiej strony, kurkuma to kolejny naturalny cud z niezliczonymi korzyściami zdrowotnymi. Najważniejsze związki w niej zawarte nazywane są kurkuminoidami i mają silne właściwości lecznicze, przeciwutleniające, przeciwzapalne, antyseptyczne, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.

    Połączenie tych dwóch składników jest najsilniejszym antybiotykiem, jakiego możemy użyć. Znany jako „Złoty Miód”, jest powszechnie stosowany w medycynie ajurwedyjskiej od tysięcy lat. Ostatnio jego zastosowanie gwałtownie wzrosło w zachodniej medycynie i żywieniu.

    Według BenefitsOfHoney, ta kombinacja jest „nieocenionym naturalnym lekarstwem na niezliczone dolegliwości i choroby, w tym: niestrawność, przeziębienie, grypę, astmę, nadciśnienie, wysoki poziom cukru we krwi, zapalenie stawów, cukrzycę, choroby serca, depresję i lęk, stany zapalne, rany i oparzenia, egzemy, łuszczycę i trądzik oraz starzenie się (chroni wątrobę i nerki).”

    Można też znaleźć artykuły takie jak ten…
    Mówiące o 75 letnich badaniach dotyczących szczęścia.

    75 lat trwały badania, prowadzone przez kolejne pokolenia naukowców z Harvarda, na temat tego, co sprawia, że ludzie czują się szczęśliwi. Wyniki przedstawił, w wystąpieniu dla Ted, kierownik tego projektu Robert Waldinger.

    Co sprawia, że czujemy się zdrowi i szczęśliwi idąc przez życie? Gdybyś miał teraz zainwestować w najlepszą wersję siebie w przyszłości, w co włożyłbyś swój czas i energię?
    Niedawno przeprowadzono badanie wśród członków tak zwanego „Pokolenia Milenium”, pytając, jakie są ich najważniejsze cele życiowe, ponad 80 procent odpowiedziało, że najważniejsze są dla nich pieniądze. 50 procent z nich uznało również, że kolejnym ważnym celem jest sława.

    Ciągle wmawia się nam, że musimy się skupić na pracy, dawać z siebie więcej aby więcej osiągnąć. Ulegamy wrażeniu, że to są cele, do których musimy dążyć, aby mieć dobre życie. Spojrzenie całościowe, na wszystkie podjęte decyzje i to jak wpłynęły one na nasze życie, wydaje się być niemożliwe. Większość tego, co wiemy o życiu, pochodzi z zadawania ludziom pytań o przeszłość, a jak wiadomo, umysł interpretuje ją w różny sposób. Zapominamy większość z tego, co działo się w naszym życiu, a czasami nasza pamięć puszcza wodze fantazji.

    A co jeśli moglibyśmy obejrzeć, jak przez lata toczyło się czyjeś życie? Co jeśli moglibyśmy badać je od czasów młodzieńczych do starości i zobaczyć, co tak naprawdę czyni ludzi zdrowymi i szczęśliwymi?

    Zrobiliśmy to. The Harvard Study of Adult Development to prawdopodobnie najdłuższe badanie życia dorosłych ludzi jakie zostało wykonane. Przez 75 lat śledziliśmy losy 724 mężczyzn, rok po roku pytając ich o pracę i rodzinę – nie wiedząc oczywiście, jak dalej potoczy się ich życie.

    Badania takie jak te są niezwykle rzadkie. Niemal wszystkie podobne projekty kończyły się w ciągu pierwszych 10 lat, ponieważ zbyt wielu ludzi z nich rezygnowało, kończyło się finansowanie, badacze zaczęli zajmować się czymś innym lub umierali i nie miał ich kto zastąpić. Jednak ten projekt przetrwał, dzięki szczęściu i uporowi kilku pokoleń badaczy. Około 60 z 724 osób biorących w nim udział wciąż żyje, większość ma ponad 90 lat. A teraz zaczynamy badać ponad 2000 dzieci tych ludzi. Ja jestem już czwartym kierownikiem tych badań.

    Od 1938 roku śledziliśmy losy dwóch grup. Pierwsza składała się z mężczyzn studiujących na drugim roku na Uniwersytecie Harvarda. Wszyscy ukończyli go w trakcie II wojny światowej i większość z nich poszła służyć w wojsku. Drugą grupę stanowili chłopcy z najbiedniejszych dzielnic Bostonu, specjalnie wybrani z rodzin, którym się nie wiodło. Większość żyła w kamienicach, wielu bez dostępu do bieżącej wody.

    Kiedy zaczynaliśmy ten projekt, rozmawialiśmy z każdym z tych nastolatków. Przebadaliśmy ich pod kątem zdrowotnym. Odwiedziliśmy ich domy i rozmawialiśmy z ich rodzicami. Ci chłopcy z biegiem czasu stali się z mężczyznami, których życia potoczyły się różnie. Zostali pracownikami fabryk, adwokatami, murarzami, lekarzami, jeden z nich został prezydentem Stanów Zjednoczonych. Niektórzy popadli w alkoholizm. U kilku objawiła się schizofrenia. Część pięła się po drabince kariery na sam szczyt, innych czekała w przeciwnym kierunku.

    Inicjatorzy tych badań w najśmielszych oczekiwaniach nie przypuszczali, że 75 lat później będę stał tutaj przed wami i opowiadał, że te badania wciąż są kontynuowane. Co dwa lata nasi cierpliwi i oddani ludzie dzwonią do tych mężczyzn i pytają, czy mogą jeszcze raz wypytać ich o sprawy związane z ich życiem.

    Wielu z tych, którzy wychowywali się w biedzie, pyta: “Czemu ciągle chcecie mnie badać? Moje życie nie jest zbyt interesujące”. Ci po Harvardzie nigdy nie pytają.

    Aby mieć jak najlepszy obraz ich życia, nie wysyłamy im ankiet. Rozmawiamy z nimi w ich domach. Od ich lekarzy dostajemy wyniki badań. Pobieramy im krew, skanujemy mózgi, rozmawiamy z ich dziećmi. Nagrywamy ich rozmowy z żonami dotyczące największych zmartwień. Kiedy jakieś 10 lat temu spytaliśmy wreszcie ich żony, czy dołączyłyby do tych badań, od wielu z nich usłyszeliśmy odpowiedź: “Najwyższy czas”.

    Więc czego się dowiedzieliśmy? Jakie lekcje płyną z dziesiątek tysięcy stron z informacjami, które zebraliśmy na temat ich żyć? Cóż, lekcje te nie dotyczą bogactwa, sławy ani coraz cięższej pracy. Najprostszy przekaz, jaki wyłania się z tych 75 lat badań to:

    Dobre relacje z innymi ludźmi sprawiają, że jesteśmy zdrowi i szczęśliwi. Kropka.

    Nauczyliśmy się trzech bardzo ważnych rzeczy na temat relacji z innymi ludźmi. Pierwsza mówi, że kontakt z innymi jest bardzo pożyteczny, a samotność zabija. Okazuje się, że ludzie, którzy są mocniej przywiązani do rodziny, znajomych czy wspólnot są szczęśliwsi, zdrowsi i żyją dłużej od tych, którzy nie są tak przywiązani. Samotność bywa zaś toksyczna. Ludzie odizolowani od innych bardziej niż by tego chcieli są mniej szczęśliwi, podupadają szybciej na zdrowiu, ich umysł pracuje gorzej i żyją krócej od tych, którzy nie są samotni. Smutne jest to, że obecnie ponad 1/5 Amerykanów określa się mianem samotnych.

    I wiemy o tym, że samotnym można być wśród tłumu, tak samo jak samotnym można być w małżeństwie, dlatego druga ważna lekcja, jaką wyciągnęliśmy, jest taka, że nie liczy się tylko liczba twoich znajomych czy wierność w związku, ale przede wszystkim jakość bliskich relacji z innymi. Życie w cieniu jakiegoś konfliktu bardzo źle wpływa na nasze zdrowie. Na przykład małżeństwa, w których często dochodzi do kłótni, okazują się bardzo złe dla stanu zdrowia, gorsze niż rozwód. Natomiast życie w zgodzie, w przyjaznych związkach nas chroni.

    Kiedy prześledziliśmy losy naszych mężczyzn do momentu, w którym mieli osiemdziesiątkę na karku, postanowiliśmy spojrzeć na nich w wieku średnim i sprawdzić, czy jesteśmy w stanie przewidzieć, kto będzie szczęśliwym, zdrowym osiemdziesięciolatkiem, a kto nie. I kiedy przeanalizowaliśmy wszystkie dane o nich zebrane do pięćdziesiątki, okazało się, że to nie poziom ich cholesterolu wpłynie na to, jak będą się starzeć. To poziom ich zadowolenia ze związków. Ci, którzy byli z nich najbardziej zadowoleni w wieku 50 lat, byli też najzdrowsi w wieku 80. Dobre związki potrafią też uchronić przed problemami związanymi ze starzeniem się. Nasza najszczęśliwsza para po osiemdziesiątce przyznała, że kiedy odczuwała większy ból fizyczny, miała nadal pogodny nastrój. Natomiast ludzie w nieszczęśliwych związkach podczas dni wzmożonego bólu fizycznego odczuwali go jeszcze mocniej przez ból emocjonalny.

    A trzecią lekcją, jakiej nauczyliśmy się o związkach i naszym zdrowiu, było to, że udane związki nie chronią tylko naszych ciał, ale też umysły. Okazało się, że poczucie bezpieczeństwa w związku po osiemdziesiątce działa protekcyjnie, jeśli ludzie wiedzą, że mogą zawsze liczyć na swoją drugą połowę, ich pamięć i wspomnienia są wyraźniejsze przez dłuższy czas. Natomiast ci, którzy czują, że mogą liczyć jedynie na siebie, doświadczają szybszego zaniku pamięci. W dodatku te udane związki nie muszą być bez przerwy idealne. Niektóre z naszych par osiemdziesięciolatków mogły się między sobą sprzeczać dzień i noc, ale dopóki czuły, że w razie cięższych chwil jedno może polegać na drugim, te kłótnie nie miały wpływu na ich pamięć.

    Ta wiadomość, że udane związki są dobre dla naszego zdrowia i samopoczucia, to wiedza stara jak świat. Czemu jest to tak trudne do osiągnięcia, a tak łatwe do ignorowania? Cóż, jesteśmy ludźmi. Lubimy szybkie rozwiązania, coś, co uczyni życie lepszym i takim już ono pozostanie. Związki są trudne i skomplikowane, zwrócenie się w stronę rodziny i znajomych to ciężka praca, nie tak czarująca i seksowna. W dodatku trwa całe życie. Nigdy się nie kończy. Z badanych przez nas osób najszczęśliwsi na emeryturze byli ci, którzy potrafili znaleźć sobie nowych znajomych po utracie tych z pracy. Wielu, tak jak ci z pokolenia Milenium w niedawno przeprowadzonych badaniach, zaczynało jako młodzi ludzie, wierzący, że potrzebują bogactwa, sławy i wielkich osiągnięć, aby być w życiu szczęśliwym. Ale minęło 75 lat, podczas których nasze badania wykazały, że ci, którzy zwrócili się w stronę związków, rodziny, przyjaciół czy wspólnot zaszli najdalej.

    A co z tobą? Powiedzmy, że masz 25 lat, a może 40, a może nawet 60. Jak takie zwrócenie się w kierunku relacji z innymi ma w ogóle wyglądać?

    Możliwości są nieograniczone. Może to być wstanie sprzed komputera i spędzenie czasu z innymi ludźmi, albo ożywienie nieco skostniałego związku przez wspólne robienie czegoś, np. chodzenie na spacery, albo odnowienie kontaktu z tym członkiem rodziny, z którym od lat nie rozmawiałeś, bo rodzinne sprzeczki mają bardzo zły wpływ na tych, którzy długo trzymają urazę.

    Chciałbym zakończyć cytatem z Marka Twaina. Ponad 100 lat temu, spoglądając na swoje życie, napisał: “Nie ma czasu – tak krótkie jest życie – na sprzeczki, przeprosiny, zawiść, wyjaśnienia. Jest tylko czas na kochanie, i to w tej chwili, że się tak wyrażę”.

    Dobre życie oparte jest na dobrych związkach.

    Dziękuję

    I ode mnie – pamiętaj jesteś tym o czym myślisz, karm dobrego wilka.